Afkorting van astronomische eenheid. De astronomische eenheid is een afstandsmaat die vooral gebruikt wordt om afstanden binnen het zonnestelsel aan te geven. Afgesproken is dat de gemiddelde afstand van de aarde - de zon precies één astronomische eenheid bedraagt. Deze afstand is tegenwoordig heel nauwkeurig bekend en bedraagt 149.597.870,69 kilometer. Meestal ronden we dit af tot 150 miljoen kilometer. Voor afstanden tot de sterren is de astronomische eenheid niet bruikbaar.

Zie zwaartekracht.

Bron fig 1: Environmental Protection Agency (figuur 1: De gevolgen van een aardbeving) Op plaatsen waar de aardkorst erg dun is komen vaak aardbevingen voor. Deze aardbevingen ontstaan door plotselinge beweging van één of meerdere lagen van de aardkorst of de daaronder liggende aardmantel. Hierdoor ontstaan trillingen. Deze trillingen hebben een geweldige snelheid. We onderscheiden verschillenden golven. Zo worden de golven waarbij de deeltjes zich bewegen in de richting van de voortlopende trilling P-golvengenoemd.

Bron: NASA, made by Reto Stöckli Figuur 1: De aarde vanuit de ruimte. De aarde is één van de negen planeten van ons zonnestelsel. Alle planeten bestaan hoofdzakelijk uit vaste stoffen. Dat is één van de verschillen tussen een ster en een planeet. Een ster is een grote gloeiende gasbol! Een planeet straalt zelf geen licht uit. Net als alle andere planeten ontvangt de aarde licht en warmte van de zon.

Aberratie is een verschijnsel dat je kunt vergelijken met een alledaags gebeuren. Let maar eens op een wandelaar die met een paraplu in de regen loopt. Bij windstil weer zullen de regendruppels recht naar beneden vallen. Toch moet de wandelaar de paraplu iets naar voren houden om niet door de druppels geraakt te worden. Hoe harder hij loopt, hoe meer hij de paraplu naar voren moet houden om niet nat te worden.

Je hebt vast wel gemerkt dat niet alle sterren even helder zijn. Dat heeft twee oorzaken. Allereerst stralen niet alle sterren evenveel licht uit. Toch willen we graag weten hoeveel licht een ster in werkelijkheid uitstraalt. Om dat te kunnen bepalen is de absolute magnitude ingevoerd. Het is een maat voor de helderheid die de sterren hebben wanneer ze allemaal op gelijke afstand zouden staan. Voor deze afstand heeft men om bepaalde redenen 10 parsec gekozen.

Wanneer een lichtstraal door een stofwolk heengaat, wordt het licht verzwakt door dit stof. Dit verschijnsel noemen we nu absorptie. Het licht wordt als het ware door het stof opgeslorpt. De ruimte tussen de sterren is niet leeg. Tussen de sterren bevinden zich vaak grote gas- en stofwolken. Dit gas en stof wordt interstellaire materie genoemd. Interstellair betekent: tussen de sterren. Het licht van de sterren wordt door deze interstellaire materie verzwakt.

(Figuur 1: De Adelaarnevel (M16)) De Adelaarnevel in het sterrenbeeld Slang is een kraamkamer van nieuwe sterren. Gigantische wolken van koel gas en donker stof wervelen er rond. Jonge, hete sterren blazen hun omgeving schoon, waardoor schokgolven en verdichtingen ontstaan. Compacte slierten van samengedrukt stof lossen langzaam op, en om de haverklap ontvlamt er een nieuwe ster, mogelijk vergezeld door een planetenstelsel.

De afwijking van de bolvorm van een hemellichaam. Dit is een gevolg van de draaiing van het hemellichaam om zijn as. De afplatting van de aarde bedraagt 1/298. Dat wil dus zeggen dat de polaire diameter van de aarde 1/298 kleiner is dan de equatoriale diameter. De equatoriale middellijn bedraagt 12.756 kilometer. De polaire middellijn is dus 12.756 : 298 is bijna 43 km korter. De polaire diameter van de aarde bedraagt dus 12.

Op aarde geven we de afstanden meestal aan in meters of kilometers. De afstanden in het heelal zijn natuurlijk veel en veel groter dan de afstanden op aarde. Zo is de afstand tussen de aarde en de maan gemiddeld al 384.000 kilometer. En de afstand tussen de aarde en de zon maar liefst bijna 150 miljoen kilometer! Een vliegtuig dat met een snelheid gaat van duizend kilometer per uur heeft al meer dan 17 jaar nodig om een afstand van 150 miljoen kilometer af te leggen.