Apogeum
De maan beweegt niet in een cirkelvormige baan om de aarde.
Daardoor verandert de afstand tussen de aarde en de maan ge durende een omloop. Het punt waar afstand tussen de aarde en de maan het grootst is noemen we het apogeum. De afstand tussen de middelpunten van aarde en maan bedraagt dan 406.697 kilo meter. Dat is aanmerkelijk meer dan de gemiddelde afstand tussen aarde en maan. Die bedraagt namelijk 384.400 kilometer.
Apogeum is een samenvoeging van twee Griekse woorden: «apo», dat «vanaf», en «geos», dat «aarde» betekent.
Natuurlijk is er ook een punt waar de maan gedurende zijn omloop om de aarde het dichtst bij de aarde staat. Dat punt heet perigeum. Als de maan in het perigeum staat (dus als de afstand aarde - maan het kleinst is) staat de maan 356.410 kilometer van de aarde.
Het woord perigeum is afgeleid van de Griekse woorden «peri» en «geos». Deze woorden betekenen «dichtbij» en «aarde».
Ook een satelliet kan in zijn apogeum of perigeum staan. In het eerste geval bereikt die satelliet zijn grootste afstand tot de aarde. In het tweede geval is de afstand tussen de aarde en de satelliet het kleinst.
Planeten, planetoïden en kometen bewegen in banen om de zon.
Ook deze banen zijn geen zuivere cirkels. Vooral bij kometen zijn de banen vaak erg langgerekt. Zo'n uitgerekte baan noemen we een ellips.
Je begrijpt dat hierdoor de afstand tussen zo'n hemellichaam en de zon niet altijd hetzelfde is. Het punt in de baan waar de afstand tot de zon het grootst is noemen we aphelium. Zo is er natuurlijk ook een punt waar de afstand tot de zon juist het kleinst is. Dat punt noemen we perihelium. Het Griekse woord «helios» betekent «zon». Vandaar deze namen.
De periheliumafstand van de aarde bedraagt ongeveer 147 miljoen kilometer. Dat is dus de kleinste afstand tussen de aarde en de zon. De apheliumafstand van de aarde is ongeveer 152 miljoen kilometer. Dit is de grootste afstand tussen de aarde en de zon.
Tenslotte vind je op de volgende bladzijde een lijstje van de periheliumstanden (kleinste afstanden), gemiddelde af standen en apheliumafstanden (grootste afstanden) van de planeten tot de zon. Alle afstanden zijn afgerond en gegeven in miljoenen kilometers.
| planeten | perihelium afstand | gemiddelde afstand | aphelium afstand |
| Venus | 108 | 108 | 109 |
| Aarde | 147 | 150 | 152 |
| Mars | 206 | 228 | 250 |
| Jupiter | 740 | 778 | 815 |
| Saturnus | 1347 | 1427 | 1505 |
| Uranus | 2734 | 2870 | 3000 |
| Neptunus | 4454 | 4489 | 4531 |
| Pluto | 4440 | 5908 | 7370 |
Merk op dat de planeet Pluto dus dichter bij de zon kan staan dan Neptunus. Dat is nu ook het geval. Pas over enkele jaren zal Pluto weer de verste planeet in het zonnestelsel zijn.