Ecliptica

De aarde draait in één jaar tijd om de zon. Daardoor lijkt de zon in de loop van een jaar een complete rond gang tussen de sterren te maken. Hij reist daarbij door twaalf sterrenbeelden. Dat zijn de sterrenbeelden van de dierenriem. Het zijn Ram, Stier, Tweelingen, Kreeft, Leeuw, Maagd, Weegschaal, Schorpioen, Schutter, Steenbok Waterman en Vissen. De weg die de zon aan de hemel be schrijft is ieder jaar precies hetzelfde. Die schijnbare zonnebaan wordt de ecliptica genoemd. Die naam is afgeleid van het woord eclips. Dat betekent verduistering. Zons- en maansverduisteringen kunnen alleen optreden als de maan vlak bij de schijnbare zonnebaan staat. Vandaar de naam ecliptica.

Je moet de ecliptica niet verwarren met de hemelequator. De hemelequator of hemelevenaar is de lijn die halverwege de noordelijke en de zuidelijke hemelpool loopt. De hemel equator verdeelt de hemelbol dus in een noordelijke en een zuidelijke helft. Net zoals de aardevenaar de aarde in een noordelijk en een zuidelijk halfrond verdeelt.

Zoals gezegd is de ecliptica de baan die de zon in de loop van een jaar tussen de sterren beschrijft. De ene helft van het jaar staat de zon ten noorden van de hemelevenaar. Dat is in de lente en de zomer. De andere helft van het jaar staat de zon ten zuiden van de hemelevenaar: in de herfst en de winter. Twee keer per jaar steekt de zon de hemel evenaar dus over. De eerste keer op 21 maart. Het punt op de hemelevenaar waar de zon dan staat heet het lentepunt.

Er is afgesproken dat de lente begint wanneer de zon daar staat. De tweede keer gaat de zon van noord naar zuid over de hemelevenaar. Dat gebeurt op 23 september. Het punt waar de zon dan staat wordt herfstpunt genoemd.