Encyclopedie
Kompas
Het sterrenbeeld Kompas (ook wel eens Scheepskompas ge noemd) is door de Franse sterrenkundige Nicolas-Louis de Lacaille (1713-1762) ingevoerd toen hij zich gedurende een aantal jaren op het zuidelijk halfrond bevond voor positiemetingen van sterren. Het sterrenbeeld behoort tot de onopvallendste sterrenbeelden aan de hemel en telt slechts één ster die helderder is dan magnitude 4. Alhoe wel het sterrenbeeld in ons land net boven de horizon komt te staan, zul je de sterren er van toch nooit kunnen zien.
Encyclopedie
Kosmogonie
Beschrijving of theorie van de schepping of het ontstaan van de wereld en het heelal. Reeds in de oudste tijden waarvan gegevens overgeleverd zijn, vindt men hypothesen hierover in mythen en legenden. Vaak speelt daarbij een godheid die, gewoonlijk uit reeds bestaande stof (de «chaos» der Grieken), de orde schept die men er thans in aantreft, daarin de hoofdrol.
De eerste, nog fantastische pogingen tot een kosmogonie op natuurwetenschappelijke basis vindt men ca.
Encyclopedie
Kraanvogel
Gaat men van het sterrenbeeld Zuidervis en de heldere ster Fomalhaut in de richting van de zuidelijke hemelpool, dan passeert men de sterren behorend tot het sterrenbeeld Kraanvogel. Het is niet zeker wie de naam van deze moeras vogel voor dit sterrenbeeld heeft gekozen. Schrijvers in de oudheid noemden dit sterrenbeeld Phoenicopterus. Dat is Latijn en betekent Flamingo. Het sterrenbeeld Kraanvogel is vanuit Nederland niet te zien.
De Latijnse naam van het sterrenbeeld Kraanvogel is Grus.
Encyclopedie
Krabnevel
De Krabnevel (M1)
De Krabnevel is in 1731 ontdekt door de Engelse sterrenkundige John Bevis. Maar zijn naam dankt de nevel aan de Ier William Parsons, ook wel Lord Rosse genoemd. Deze bekeek de nevel met zijn grote telescoop die hij zelf had gebouwd en in 1845 in gebruik had genomen. Zijn telescoop had een spiegelmiddellijn van maar liefst 182 centimeter.
Tot 1917 was dit de grootste telescoop ter wereld.
Encyclopedie
Kreeft
De Kreeft is één van de twaalf sterrenbeelden van de dierenriem. Dat betekent dus dat de zon in zijn schijnbare baan aan de hemel ook een tijdje in dit sterrenbeeld komt te staan.
Het sterrenbeeld Kreeft ligt tussen de Leeuw, Tweelingen en Kleine Hond. In het voorjaar kun je de zwakke sterren van dit sterrenbeeld in het zuiden aan de hemel vinden. In het midden van het sterrenbeeld staat de open sterrenhoop de Krib (in het Latijn: Praesepe).
Encyclopedie
Lagune-nevel
De Lagune-nevel in het sterrenbeeld Schutter is een van de mooiste emissienevelsdie we kennen. De nevel wordt ook vaak aangeduid met M 8 of NGC 6523. Dat betekent dat de nevel als M 8 voorkomt in de beroemde nevel-katalogus van de Franse sterrenkundige Messier en als nummer 6523 in de New General Catalogue ( NGC).
Zoals je in het verhaal bij nevels kunt lezen stralen emissienevels zelf licht uit omdat ze verhit worden door hete sterren in de buurt.
Encyclopedie
Leeuw
De Leeuw is een sterrenbeeld in de ecliptica. De ecliptica is de schijnbare baan van de zon aan de hemel. De sterren beelden waar doorheen de zon zich beweegt, worden de sterren beelden van de dierenriem genoemd. De Leeuw behoort dus ook tot de dierenriem.
Je kunt het sterrenbeeld in de lente goed zien. Het staat dan hoog in het zuiden tussen de sterrenbeelden Maagd en Kreeft. Omdat de helderste sterren van de Leeuw een trapezium vormen wordt het sterrenbeeld vaak het lentetrapezium genoemd.
Encyclopedie
Libratie
De aswenteling (met een moeilijk woord zeggen we rotatie), van de maan duurt even lang als de omloop van de maan om de aarde. Dit noemen we gebonden rotatie. Dat heeft tot gevolg dat de maan steeds dezelfde kant naar de aarde keert en we de achterkant van de maan vanaf de aarde niet kunnen zien.
De aswentelingstijd van de maan is altijd hetzelfde. De snelheid waarmee de maan om de aarde draait echter niet.
Encyclopedie
Lichte en donkere nevels
De ruimte tussen de sterren is niet helemaal leeg. Er be vinden zich talloze gas- en stofdeeltjes. Deze deeltjes noemen we interstellaire materie. Onder materie verstaan we alles wat ruimte inneemt. Ons woord materiaal is ervan afgeleid. Interstellair betekent «tussen de sterren».
De interstellaire materie bestaat voor ongeveer 60% uit waterstof, 38% uit helium en 2 % uit zwaardere elementen.
De totale massa van de interstellaire materie is voor 99% afkomstig van de gasdeeltjes.
Encyclopedie
Lichtjaar
Eén lichtjaar is de afstand die het licht in één jaar aflegt. Je wilt zeker ook wel weten hoeveel kilometer een lichtjaar is. Wel, het licht heeft een snelheid van 300.000 km/sec. In één seconde legt het licht dus 300.000 kilometer af. In één minuut dus 60 x 300.000 = 18 miljoen kilometer. In één uur 60 x 18 miljoen = 1080 miljoen kilometer. In één dag 24 x 1080 miljoen kilometer = ongeveer 26.