Het sterrenbeeld Lier kun je in de zomer ongeveer recht boven je hoofd aan de hemel vinden tussen de Zwaan en Hercules. Het sterrenbeeld is heel klein, en er staat maar één goed zichtbare ster in. Maar die ster is dan ook één van de vijf helderste sterren die we in ons land aan de hemel kunnen zien. Die ster heet Wega. Dat betekent in het Arabisch «de vallende», want de arabieren vonden dat dit sterrenbeeld een adelaar was, die op zijn prooi viel.

Sterrenstelsels staan in het heelal vaak in groepen bij elkaar. Zo'n groep van sterrenstelsels noemen we een cluster. Ook ons eigen Melkwegstelsel behoort tot zo’n cluster. De cluster waar het Melkwegstelsel toe behoort noemen we de Lokale Groep. Deze Lokale Groep bestaat uit enkele tientallen sterrenstelsels. Het grootste stelsel van de Lokale Groep is de Andromedanevel. Dan volgt ons eigen Melkwegstelsel met op de derde plaats M 33 in het sterrenbeeld Driehoek.

In het midden van de 18de eeuw bevond de geestelijke en sterrenkundige Nicolas-Louis de Lacaille zich op het zuidelijk halfrond. Aan de hemel bakende hij een aantal gebieden af die hij voorzag van namen. Op deze wijze ontstonden een aantal nieuwe sterrenbeelden, waarvan dit er één is. Hij noemde het sterrenbeeld naar de luchtpomp van de Engelse fysicus en chemicus Robert Boyle. Proeven met de door Boyle verbeterde luchtpomp leidden hem naar de naar hem genoemd gaswet (Wet van Boyle).

Een lunatie is de tijd die verloopt tussen de tijdstippen van op elkaar volgende fasen van Nieuwe Maan. Dus simpeler gezegd, de tijd tussen Nieuwe Maan en de eerstvolgende Nieuwe Maan. Een lunatie wordt ook wel synodische maand genoemd en duurt ongeveer 29« dag (om precies te zijn 29 dagen 12 uur 44 minuten en 2,88 seconden).

Aan het eind van de zeventiende eeuw werd het sterrenbeeld Lynx ingevoerd door Johannes Hevelius. Hij noemde het Lynx omdat je het gezichtsvermogen van een lynx moet hebben om dit sterrenbeeld te kunnen zien. Het sterrenbeeld ligt tussen Grote Beer, Voerman en Tweelingen en heeft slechts één ster die helderder is dan magnitude 4. Dat is de ster Alfa van dit sterrenbeeld. Deze ster heeft een schijnbare magnitude van 3,30 en staat op een afstand van 172 lichtjaar.

Dit is het zwaarste sterrenstelsel dat we kennen. Het is in maart 1781 ontdekt door de Franse kometenjager Charles Messier. Hij kreeg in de catalogus die door deze Fransman is samengesteld nummer 87. In de New General Catalogue, een veel uitgebreidere catalogus over nevelachtige objecten is M 87 bekend als NGC 4486. De schijnbare helderheid van het stelsel bedraagt magnitude{.two}9,2. Daarmee is het het grootste en tevens helderste sterren stelsel van de Virgo-cluster.

Tussen Boötes en de Leeuw staat het sterrenbeeld Maagd. In het voorjaar kun je het sterrenbeeld laag in het zuiden vinden. De helderste sterren van de Maagd vormen een soort stoel. De helderste ster staat dan in de voorpoot van de stoel. Deze ster heet Spica. Spica staat vrijwel precies op de ecliptica: de Maagd is dus één van de twaalf sterren beelden van de dierenriem. In de mythologie staat de maagd als symbool voor de Griekse godin Deméter, de godin van de landbouw.

Onze maan Een maan is een hemellichaam dat een baan om een planeet beschrijft. Een maan is kleiner dan een planeet. Daardoor heeft het ook minder massa. Dat heeft weer tot gevolg dat de aantrekkingskracht van een maan veel minder is dan die van een planeet. Door de grotere aantrekkingskracht van de planeet wordt de maan gedwongen een baan om de planeet te beschrijven. Onze maan keert altijd dezelfde kant naar de aarde toe.

Maansverduistering Foto: Jelmer Siekmans Maansverduisteringen ontstaan als de aarde precies tussen de zon en de maan staat. De aarde houdt dan het zonlicht tegen. De maan verdwijnt in de schaduwkegel van de aarde. Bij een maansverduistering is het altijd Volle Maan. Een totale maansverduistering is overal op aarde te zien. Nu ja, natuurlijk niet overal. De maan moet natuurlijk wel boven de horizon staan. Zoals gezegd staan bij een maansverduistering de zon, aarde en maan op één lijn.

Natuurlijk weet je dat niet alle sterren even helder zijn. Dat komt door drie oorzaken: a) ze staan niet allemaal even ver weg; b) ze zijn niet allemaal even groot; en c) ze zijn niet allemaal even heet. Van twee sterren die even veel licht uitstralen zal natuurlijk de ster die het dichtst bij ons staat het helderst lijken. Denk maar even aan een rij straatlantaarns. De lantaarn die het dichtst bij je staat lijkt het meeste licht te geven.