De aarde maakt een tolbeweging. Deze tolbeweging noemen we precessie. Door de precessie verandert de plaats van de hemelpool. Eén zo’n volledige tolbeweging duurt bijna 25.700 jaar. Deze periode wordt ook wel een platonisch jaar genoemd. Nu staat de Poolster het dichtst bij de hemelpool. Over 13.000 jaar zal de heldere ster Wega in het sterrenbeeld Lier als poolster dienst doen. Over 25.700 jaar staat ‘onze’ Poolster opnieuw het dichtst bij de noordelijke hemelpool.

De ster Alfa Centauri is op twee na de helderste ster aan de nachtelijke hemel. Alleen de sterren Sirius en Canopus zijn helderder. Evenmin als Canopus is Alfa Centauri niet vanuit Nederland te zien. Daarvoor staat de ster veel te zuidelijk. Alfa Centauri is een drievoudige ster. Het stelsel is vooral bekend omdat de sterren ervan het dichtst bij de zon staan. De afstand bedraagt slechts 4,3 lichtjaar. De schijnbare magnitude van het stelsel (dus de gezamen lijke helderheid van Alfa Centaurus A en B) is -0,27.

In november 1967 merkte de studente Jocelyn Bell, die in het kader van haar studie een radio-onderzoek deed onder leiding van prof. A. Hewisch, dat een bepaalde radiobron een wel heel vreemd gedrag vertoonde. Zeer regelmatig ving de radio telescoop te Cambridge in Engeland, pulsen op van deze bron. De periode was 1,33730 seconde en ze bleek zo constant te zijn dat men via het Doppler-effect de snelheid van de aarde om zijn as en in zijn baan rondom de zon ermee kon meten.

Pulserende sterren zijn veranderlijke sterren. Ze veranderen van helderheid doordat ze afwisselend opzwellen en weer in krimpen. Dit groter en kleiner worden noemen we pulseren. Pulserende veranderlijke sterren worden weer onderverdeeld in negen verschillende typen. Het zijn: Langperiodieke Cepheïden zijn genoemd naar de ster Delta in het sterrenbeeld Cepheus (b Cephei). De helderheid van b Cephei verandert van magnitude 3,8 tot 4,6. Zoals bij alle pulserende sterren komt dit doordat de ster opzwelt en inkrimpt.

Het sterrenbeeld Raaf is een klein sterrenbeeld, dat bij ons in het voorjaar laag aan de horizon staat tussen de sterrenbeelden Beker en Maagd. In het oude oosten heeft men in de schrikkeljaren de 13de maand aan de Raaf gewijd. Schrikkeljaren gelden van oudsher als «ongeluksjaren», vandaar het begrip «ongeluksvogel». Hieronder tref je enkele gegevens aan over de vier helderste sterren van de Raaf. Achtereenvolgens vind je de Griekse letteraanduiding, de naam, de afstand in lichtjaar, het spectraaltype, de schijnbare magnitude en de absolute magnitude.

De meeste straling vanuit de ruimte wordt door de dampkring van de aarde tegengehouden. Slechts twee soorten straling kunnen ongehinderd het aardoppervlak bereiken. Dat is het zogenaamde zichtbare licht (optisch venster) en radio golven (radiovenster).

Rechts van Perseus staat het sterrenbeeld Ram. Het bestaat alleen maar uit enkele zwakke sterren. De Ram is een van de sterrenbeelden van de dierenriem. Zo’n tweeduizend jaar geleden bevond het lentepunt zich in het sterrenbeeld Ram. Het lentepunt is het punt waar de zon staat bij het begin van de lente. Als gevolg van de precessie staat het lente punt tegenwoordig in het sterrenbeeld Vissen. De Latijnse naam van het sterrenbeeld Ram is Aries.

De declinatie is de afstand van een hemellichaam tot de hemelevenaar. Deze afstand wordt in graden uitgedrukt. De hemelevenaar of hemelequator is een denkbeeldige lijn. Hij verdeelt de sterrenhemel in een noordelijke en een zuidelijke helft. Net zoals de evenaar op aarde. Die verdeelt de aarde in een noordelijke en een zuide lijke helft. Alle sterren op de hemelevenaar hebben een declinatie van 0 graden. Staat een ster ten noorden van de hemel evenaar, dan is de declinatie positief (+).

Reflectienevels zijn lichtende nevels die het licht van sterren reflecteren. Een ander woord voor reflecteren is terugkaatsen. Denk maar aan de reflector op je fiets. Reflectienevels stralen zelf geen licht uit. We kunnen ze alleen maar zien doordat ze het licht van sterren in de buurt reflecteren. Een heel mooi voorbeeld van reflectie nevels zijn de nevels rond de sterren van de Pleiaden, een prachtige open sterrenhoop in het sterrenbeeld Stier.

De relativiteitstheorie legt het verband tussen ruimte, tijd, energie, materie en elektro-magnetische straling. De relativiteitstheorie is opgesteld door Albert Einstein{, die leefde van 1879 tot 1955. Albert Einstein was een van de grootste geleerden aller tijden. Het zelfs maar bij benadering uitleggen van deze theorie zou veel te ver gaan. We laten het bij het noemen van de voornaamste gevolgen, die vooral voor de sterrenkunde van groot belang zijn.