Encyclopedie
Slangedrager
Tussen de sterrenbeelden Lier en Schorpioen staat het sterrenbeeld Slangedrager. Je kunt het in de zomer ten zuiden van Hercules aan de hemel vinden. In november komt de zon eventjes in de Slangedrager te staan, maar toch is het geen sterrenbeeld van de dierenriem. De slangedrager draagt natuurlijk de slang.
Hieronder vind je enkele gegevens over de twee helderste sterren van de Slangedrager. Achtereenvolgens vind je de Griekse letteraanduiding, de naam, de afstand in lichtjaar, het spectraaltype, de schijnbare magnitude en tenslotte de absolute magnitude.
Encyclopedie
Slingeruurwerk
Bij het bedenken van namen voor weinig opvallende plaatsen aan de zuidelijke hemel heeft Nicolas-Louis de Lacaille tussen het sterrenbeeld Eridanus in de buurt van de heldere ster Achernar en het sterrenbeeld Net, het sterrenbeeld Slingeruurwerk of Slingerklok opgehangen. De langgerekte vorm van het sterrenbeeld moet een ouderwets slingeruurwerk voorstellen, zoals dat vroeger in sterrenwachten gebruikt werd. Het volkomen onbeduidend sterrenbeeld is samen gesteld uit slechts enkele sterren van magnitude 4 en 5.
Encyclopedie
Sluiernevel
De Sluiernevel in het sterrenbeeld Zwaan is in 1784 ont dekt door William Herschel. Hij deed zijn ontdekking met zijn 45 cm spiegelkijker. In de New General Catalogue heeft hij twee nummers gekregen: NGC 6960 en NGC 6992.
Op foto’s is goed te zien hoe uitgestrekt de Sluiernevel is. Ook zijn daarop duidelijk de twee gedeelten te zien waaruit de nevel bestaat. De heldere ster 52 Cygni staat vlakbij het heldere gedeelte NGC 6960 van de nevel.
Encyclopedie
Solstitium
Solstitium, ook wel zonnewende genoemd, zijn twee punten op de ecliptica, waar de zon haar grootste positieve of negatieve declinatie bereikt. Deze punten, zomerpunt en winterpunt, liggen 90 graden van het lentepunt en herfstpunt. Tijdens het solstitium is het verschil in de duur van dag en nacht voor gebieden op aarde ten noorden van de Kreeftskeerkring en ten zuiden van de Steenbokskeerkring, het grootst. Als de zon zich op het lente- of herfstpunt bevindt, duren dag en nacht even lang.
Encyclopedie
Sombreronevel
In de catalogus van Messier komt de Sombreronevel voor als M 104. In de New General Catalogue heeft het de aanduiding NGC 4594 gekregen. De Sombreronevel is een sterrenstelsel dat te vinden is in het sterrenbeeld Maagd, vlakbij de grens met het sterrenbeeld Raaf. Het is op 9 april 1781 ontdekt door de Franse sterrenkundige Pierre Méchain (1744-1804).
De schijnbare helderheid van het stelsel bedraagt magnitude8,7. De absolute magnitude is ongeveer -22.
Encyclopedie
Space Shuttle
De Space Shuttle is een transportsysteem in de ruimte dat vele malen kan worden gebruikt. Hiermee kunnen ruimtevoer tuigen (bijvoorbeeld satellieten en ruimtestations) in de ruimte worden gebracht. Eventueel kunnen ze ook weer worden teruggehaald. De Space Shuttle heeft vele bestaande kost bare «wegwerp»-lanceerraketten vervangen.
De drie belangrijkste onderdelen van de Space Shuttle zijn de Orbiter (het vliegtuigachtige ruimtevoertuig), twee vaste stuwstofraketten en een grote vloeibare stuwstoftank. De Orbiter, waarin zich de nuttige lading bevindt en die als voortstuwingssysteem drie hoofdmotoren heeft, is tijdens de lancering gemonteerd op de grote stuwstoftank.
Encyclopedie
Spectraaltype
De kleur van een ster hangt samen met zijn oppervlakte temperatuur. Hoe koeler de ster, des te roder zijn kleur.
Hoe heter een ster, des te blauwer zal zijn kleur zijn.
Wat temperatuur en kleur betreft kunnen we de sterren in een aantal klassen verdelen. Al deze klassen hebben een letter gekregen. Zo kennen we de klassen O, B, A, F, G, K en M. Deze klassen noemen we spectraalklassen of spectraaltypen.
Encyclopedie
Spectrum
Spectrum op de bodem van een glazen gebouw
Door een gaatje in een van zijn vensterluiken te maken, liet de Engelse natuurkundige en astronoom Isaac Newton (1642-1727) een smalle bundel licht op de witte muur van zijn werkkamer vallen. Toen hij een glazen prisma in de lichtbundel plaatste, zag hij dat de witte plek op de muur plaats had gemaakt voor een heldere regenboog van kleuren. Het «witte» zonlicht bleek door het prisma tot alle kleuren van de regenboog uiteen gerafeld te worden.
Encyclopedie
Starburst-stelsels
Dit zijn blauwe sterrenstelsels die veel jonge, hete en zware sterren bevatten. Dat duidt erop dat deze stelsels in hun recente verleden een periode van intense stervorming hebben doorgemaakt. Zo'n geboortegolf van sterren wordt meestal aangeduid met het Engelse woord starburst.
Starburst-stelsels zijn het resultaat van botsingen tussen twee «normale» sterrenstelsels. Bij zo’n ontmoeting wordt het aanwezige gas in de stelsels hevig in beroering gebracht en hier en daar samengedrukt.
Encyclopedie
Stationair
Stationair is een ander woord voor stilstaand. Je komt in boeken wel eens tegen dat een planeet of planeto‹de stationair is. Dat wil zeggen dat de planeet of planetoïde zijn oost waartse beweging omkeert in een westwaartse beweging of andersom. Deze beweging wordt overigens veroorzaakt doordat niet alleen de planeet of planetoïde in een baan om de zon beweegt, maar ook onze aarde.
Aardsatellieten bewegen in een baan om de aarde.