Encyclopedie
Barycentrum
Gemeenschappelijk zwaartepunt van twee lichamen die om elkaar heen draaien.
Stel je eens een dubbelster voor. Laten we aannemen dat beide sterren even zwaar zijn. Kun je nu zeggen dat de ene ster om de andere heen draait? Waarom zou de andere niet juist om de ene bewegen? Ze zijn immers even zwaar.
In werkelijkheid draaien de beide sterren om een punt halver wege. Dat punt heet barycentrum of gemeenschappelijk zwaarte punt.
Encyclopedie
Bedekkingsveranderlijken
Deze groep veranderlijke sterren wordt onderverdeeld in vier verschillende typen:
a) Algolsterren.
b) Bèta Lyrae-sterren.
c) W Ursae Majoris-sterren.
d) Röntgen-dubbelsterren.
Algolsterren zijn genoemd naar de ster Algol in het sterrenbeeld Perseus. Meer dan de helft van alle bedekkingsveranderlijke sterren zijn Algol-sterren. Het zijn dubbelsterren, die bestaat uit een kleine heldere ster, en een grote zwakkere. Net als Algol zelf. Beide sterren zijn bolvormig. Gemiddeld hebben ze drie dagen nodig om één keer om elkaar heen te draaien.
Encyclopedie
Beeldfouten
Beeldfouten zijn er de oorzaak van, dat sterren niet meer vol komen scherp worden waargenomen. Hoe sterker je je kijker laat vergroten, hoe meer last je er van hebt.
Er zijn drie verschillende beeldfouten. Dat zijn: We gaan ze hieronder één voor één uitgebreid bespreken.
Allereerst de geometrische beeldfouten. Die naam klinkt nogal ingewikkeld. Toch is het niet zo moeilijk als het lijkt. Er wordt het volgende mee bedoeld. Het objectief (de lens in een lenzenkijker of de spiegel in een spiegelkijker) hoort er voor te zorgen dat alle lichtstralen van een ster in één punt bijeenkomen.
Encyclopedie
Beeldhouwer
Het sterrenbeeld Beeldhouwer is een van de sterrenbeelden die door de Franse sterrenkundige Nicolas-Louis de Lacaille (1713-1762) zijn ingevoerd tijdens zijn verblijf in Zuid Afrika. Oorspronkelijk heeft hij het sterrenbeeld Beeld houwersatelier genoemd, maar de Internationale Astronomische Unie{.two} vond de naam te lang en heeft er Beeldhouwer van gemaakt. Het sterrenbeeld heeft geen sterren die helderder zijn dan magnitude 4. Alhoewel een deel van het sterrenbeeld bij ons net boven de horizon komt zul je de sterren ervan nooit kunnen zien.
Encyclopedie
Beker
Laag boven de zuidelijke horizon staat in het voorjaar het weinig opvallende sterrenbeeld Beker. De hoofdsterren vormen een onregelmatige vierhoek van tamelijk zwakke sterren. In het algemeen zal je het sterrenbeeld door de nevel in de onderste lagen van de dampkring maar zelden te zien krijgen.
Hieronder tref je enkele gegevens aan over de vier helderste sterren van de Beker. Achtereenvolgens vind je de Griekse letteraanduiding, de naam, de afstand in lichtjaar{.
Encyclopedie
Bevolkingsgroepen
Groepen van sterren die naar plaats en ouderdom bij elkaar horen noemen we bevolkingsgroepen of associaties. We verdelen de sterren van ons Melkwegstelsel vaak in twee groepen. Die groepen noemen we bevolkingsgroep I en bevolkingsgroep II. Tot de eerste groep behoren de interstellaire materie (gas en stof) en verder alle sterren van de spiraalarmen. De sterren van de bolvormige wolk van sterren die de kern en spiraalarmen omgeeft, en halo wordt genoemd, behoren evenals de bolvormige sterrenhopen tot de tweede groep.
Encyclopedie
Big bang
Niemand weet precies hoe het heelal is ontstaan. Er zijn wel allerlei ideeën over. Als zo'n idee wat beter is uitgewerkt, noemen we het een theorie. De bekendste theorie over het ontstaan van het heelal is die van de big bang. Een andere naam hiervoor is oerknal. Volgens deze theorie zat lang geleden het hele heelal dicht opeen gepakt. Er was één zeer kleine, vreselijk hete bol van materie. De dichtheid moet ontzettend groot zijn geweest.
Encyclopedie
Binnenplaneet
Planeten die binnen de aardbaan om de zon bewegen noemen we binnenplaneten. Het zijn dus planeten die dichter bij de zon staan dan de aarde. Weet je welke planeten dat zijn? Mercurius en Venus natuurlijk! Behalve binnenplaneten zijn er ook buitenplaneten. Dat zijn natuurlijk de planeten die buiten de baan van de aarde om de zon draaien. Er zijn er zes: Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus Neptunus en Pluto.
Encyclopedie
Blink-microscoop
Instrument, waarmee bijvoorbeeld planetoïden en veranderlijke sterren ontdekt kunnen worden.
Op sterrenwachten worden vaak meerdere foto's gemaakt van hetzelfde deel van de hemel. Bijvoorbeeld enkele dagen na elkaar. Het zou best kunnen dat er in dat deel van de hemel een nieuwe planetoïde of veranderlijke ster staat. Maar er staan wel duizenden sterren op de foto. Een nieuw object zal dus niet zo gauw opvallen. Toch kan men ze snel vinden met een blink-microscoop.
Encyclopedie
Bolometer
Een bolometer is een instrument waarmee straling van hemel lichamen wordt gemeten.
Als je naar een ster kijkt, zie je maar een klein deel van de straling die de ster geeft. Je kunt namelijk alleen het zichtbare licht zien. De ster straalt echter ook andere soorten straling uit. Vaak zelfs meer dan zichtbaar licht.
Een bolometer kan alle soorten straling meten. We kunnen hierdoor bepalen hoeveel straling de ster in totaal geeft.