Een bolvormige sterrenhoop is een opeenhoping van honderdduizenden of miljoenen sterren. Ze horen bij het Melkwegstelsel. In het midden van een bolvormige sterrenhoop staan de sterren dicht bij elkaar. We kunnen ze niet meer apart zien. We zeggen, dat de sterrendichtheid daar groot is. Toch is hun onderlinge afstand nog erg groot. Vijfhonderd keer zo groot als de afstand tussen de zon en Pluto. Botsingen tussen de sterren komen niet voor.

Het sterrenbeeld Boötes wordt ook wel Berenhoeder of Ossendrijver genoemd. Het sterrenbeeld kun je vinden als je de staart van de Grote Beer naar beneden verlengt. Je komt dan uit bij de heldere ster Arcturus (dat betekent berenhoeder). Als je goed een hele nacht kijkt, lijkt het net alsof Boötes achter de beren aan loopt (dat komt natuurlijk door de draaiing van de aarde om zijn as). Er wordt wel gezegd dat Boötes de ploeg heeft uitgevonden.

Als een lichtstraal door een stof beweegt met dezelfde samen stelling en dichtheid, blijft de richting hetzelfde. Maar wat gebeurt er als de samenstelling of de dichtheid van die stof verandert? Dan verandert ook de richting van de lichtstraal. Deze richtingsverandering noemen we breking. Breking kun je zelf eenvoudig zien. Kijk maar eens naar een rietje, dat in een glas limonade staat. Het rietje lijkt geknikt. Dat komt door de breking van het licht.

Een afwijking van de rechte weg van lichtstralen noemen we buiging. Het licht wordt gebogen aan de randen van voorwerpen. Hierdoor waaieren de lichtstralen wat uiteen. Je kunt dit zelf makkelijk vaststellen. Neem maar een stuk karton en prik er een gaatje in. Houd het stuk karton nu in de zon op pakweg een meter van de muur. Op de muur zie je geen lichtpuntje, maar een klein vlekje. Dat vlekje is veel groter dan het gaatje in het karton waar het licht doorheen komt.

Giovanni Dominico Cassini Giovanni Dominico Cassini (1625-1712) was een Italiaans sterrenkundige. Hij was professor in de astronomie aan de universiteit van Bologna. In 1665 bepaalde hij hoeveel tijd Jupiter nodig had om éénmaal om zijn as te draaien. Een jaar later deed hij hetzelfde voor Mars. Kort daarna maakte hij tabellen van de bewegingen van Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Dat zijn de vier helderste manen van Jupiter. In 1669 werd hem gevraagd of hij directeur wilde worden van de nieuwe sterrenwacht van Parijs.

Cassiopeia is een zeer opvallend sterrenbeeld. De vijf belangrijkste sterren van dit sterrenbeeld vormen gezamen lijk de letter W. Cassiopeia is een circompolair sterren beeld. Dat wil zeggen dat het sterrenbeeld in onze streken altijd boven de horizon staat. In de mythologie was Cassiopeia de koningin van Ethiopië en getrouwd met koning Cepheus. Ze hadden één dochter: Andromeda. Cassiopeia was zó mooi, dat ze zei dat ze mooier was dan de dochters van de zeegod Nereus.

Sterrenkundige waarnemingen hebben de laatste jaren een ware revolutie doorgemaakt door de opkomst van «charge coupled devices» (CCD's) en andere soorten detectoren. Astronomen kunnen nu beelden en spectra vastleggen van zeer zwakke objecten of van objecten in zeer dicht (met sterren) bevolkte gebieden, welke onbereikbaar waren met eerdere methoden. Tegelijk is de nauwkeurigheid van de metingen drastisch toegenomen. Ze kunnen nu waarnemingsprojecten ondernemen waar met oudere methoden als fotografie of foto-elektrische fotometrie niet eens aan werd gedacht.

Bij een CCD-camera bevindt zich in het brandvlak geen fotografische film. In plaats daarvan zit er een chip. De CCD (Charge Coupled Device)-chip is een ontwikkeld element uit de micro-electronica. Het bestaat uit enorm veel minuscule beeldelementjes. Elk van deze beeld elementjes legt afzonderlijk de helderheid van het opvallende licht vast. Op één chip van 8,8 bij 6,6 milli meter zitten maar liefst 404 rijen van elk 492 beeld elementjes!

Het sterrenbeeld Centaurus komt in ons land nooit boven de horizon. Het sterrenbeeld is echter wel bekend. Dat komt omdat in dit sterrenbeeld de dichtstbijzijnde ster staat. Die ster heet Proxima Centauri. De afstand van deze ster bedraagt slechts 4,27 lichtjaar. Toch is Proxima Centauri geen opvallende ster! Het sterretje straalt maar weinig licht uit. Met het blote oog is hij niet te zien. Zelfs niet in een verrekijker. Zijn schijnbare magnitude bedraagt ongeveer +9!

Op het oppervlak van een planeet kun je je lijnen voorstellen die van de noordpool naar de zuidpool lopen. Die lijnen worden lengtecirkels of meridianen genoemd. Eén van die meridianen gaat precies over het midden van het planeet schijfje heen. Deze meridiaan wordt de centrale meridiaan genoemd. Alle planeten draaien om hun as. Hierdoor zien we telkens een andere meridiaan over het midden van de planeet lopen. Elke lengtecirkel wordt dus een keer centrale meridiaan.