Een ander woord voor conjunctie is samenstand. Twee hemellichamen staan in conjunctie als ze dicht bij elkaar aan de hemel staan. Om precies te zijn: als ze dezelfde rechte klimming hebben. Zo'n samenstand is vaak een mooi gezicht. Denk maar eens aan een conjunctie van de heldere planeet Venus met de maansikkel. Of wanneer twee heldere planeten, bijvoorbeeld Jupiter en Saturnus, met elkaar in conjunctie zijn. Een planeet kan ook in conjunctie met de zon staan.

De Amerikaanse sterrenkundige Edwin P. Hubble (1889-1953) is de ontdekker van de uitdijing van het heelal. De afstanden tussen de sterrenstelsels worden in de loop van de tijd steeds groter. Gezien vanuit ons eigen Melkwegstelsel lijkt het alsof alle andere sterrenstelsels van ons wegvluchten. Hubble ontdekte dat er een recht evenredig verband is tussen de afstand van een stelsel en zijn vluchtsnelheid. Als stelsel A vijf keer zo ver weg staat als stelsel B, beweegt hij ook met een vijf keer zo hoge snelheid van ons af.

Contractie is een ander woord voor samentrekking (contraheren = samentrekken). In de sterrenkunde komt contractie voor bij gaswolken. De wolk trekt samen door de zwaartekracht van het gas. Als de contractie lang genoeg doorgaat, kunnen er uit eindelijk sterren ontstaan. Wil je meer weten over het ont staan van sterren, kijk dan bij sterevolutie.

Een coördinatenstelsel is een aantal denkbeeldige lijnen waarmee we de positie van een plaats of van een hemellichaam kunnen bepalen. Een bekend coördinatenstelsel op aarde vormen de geografische lengte en geografische breedte. Voor het vastleggen van posities aan de hemel gebruiken we het equatoriale coördinatenstelsel. In dit coördinatenstelsel speelt de hemelequator of hemelevenaar een belangrijke rol. De hemelequator verdeelt de hemelbol in een noordelijk en een zuidelijk halfrond. Lees zonodig ook het verhaal bij geografische lengte en breedte en bij Rechte Klimming en declinatie.

De corona is de atmosfeer van de zon. Om precies te zijn is de corona de allerbuitenste laag van de zon. Hij straalt maar heel weinig licht uit. Slechts één miljoenste deel van de straling die de zon zelf geeft. Daardoor is de corona bijna nooit te zien. Het oppervlak van de zon zelf is veel te licht. De corona is wel zichtbaar tijdens een totale zonsverduistering. Dan houdt de maan het felle zonlicht tegen.

Een hemellichaam culmineert als het op de plaatselijke meridiaan staat. De plaatselijke meridiaan is een denk beeldige lijn. Die loopt van het zuiden recht over je hoofd naar het noorden. Anders gezegd: het is de lijn, die het zuidpunt, het zenit en het noordpunt met elkaar verbindt. Staat een hemellichaam op de plaatselijke meridiaan, dan staat het dus altijd precies in het zuiden óf precies in het noorden. Denk eens aan de dagelijkse beweging van de zon.

Na verloop van 19 jaar vallen Nieuwe Maan en Volle Maan weer op dezelfde dagen van de maand. Zo’n tijdperk wordt een maan cirkel of cyclus van Meton genoemd. Het getal dat aangeeft het hoeveelste jaar dit in de reeks is, wordt het gulden getal genoemd. Het loopt dus ieder jaar (tot het negentiende jaar) één nummer op: 1992 was 17, 1993 18 en het jaar 1994 was nummer 19.

De aarde draait om zijn as. Hierdoor lijkt het alsof alle sterren bewegen. Ze komen in het oosten op. In het zuiden bereiken ze hun hoogste stand. In het westen verdwijnen ze weer onder de horizon. We noemen dit de dagelijkse beweging van de sterren. Eén ster is eigenwijs. Hij lijkt stil te staan. Dat is de Poolster. Dat komt omdat de Poolster bijna precies boven de noordpool van de aarde staat.

Sterevolutie beschrijft de levensloop van sterren. Sterren schijnen het eeuwige leven te hebben. In de loop van een mensenleven lijkt de sterrenhemel immers niet te veranderen. Maar alle sterren die je ’s nachts aan de hemel ziet, zijn ooit een keer geboren. En ze zullen ook allemaal een keer sterven. Sterren leven dus toch niet eeuwig! Geboren worden en doodgaan zijn wat vreemde woorden om bij sterren te gebruiken. Toch zul je ze nog wel eens tegenkomen.

Bij het schrijven van dit verhaal zijn we er van uit gegaan dat je het verhaal over de « levensloop van de zon» goed hebt gelezen. Is dat niet het geval, dan raden we je dringend aan dit eerst te doen. Anders zullen veel zaken die je in dit verhaal tegenkomt onduidelijk blijven. In «de geschiedenis van de zon» hebben we van één ster de levensgeschiedenis bekeken. Dat was onze eigen zon.